Facebook Flickr YouTube Sejmometr

70. rocznica powstania Rady Pomocy Żydom ˝Żegota˝ [WIDEO, UCHWAŁA]

Dodano: 24 listopada 2012

Foto

W tym roku obchodzimy niezwykle ważną rocznicę związaną z powstaniem przy referacie spraw żydowskich Delegatury Rządu RP na Kraj - Rady Pomocy Żydom "Żegota". Instytucja ta była niespotykaną w innych krajach okupowanej Europy instytucją państwową państwa podziemnego, instytucją, która za cel stawiała sobie udzielanie pomocy Żydom wobec eksterminacji odbywającej się wówczas na ziemiach polskich na skutek decyzji III Rzeszy, na skutek decyzji niemieckiego okupanta, decyzji nazistowskich - mówiłem podczas 27. posiedzenia Izby (21-23.11.2012r.), przedstawiając sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu w sprawie projektu uchwały dotyczącej uczczenia 70. rocznicy powstania Rady Pomocy Żydom "Żegota"

 

Ten plan fizycznej zagłady całej populacji żydowskiej, w rozumieniu hitlerowskiego ustawodawstwa także uznawanej za żydowską, był bez precedensu w historii naszej cywilizacji, w której żyjemy od tysiącleci. Był rzeczą straszną i nie do objęcia rozumem. Nastąpiło prowadzone z niezwykłą precyzją ludobójstwo na tyłach frontów, które prowadziła armia niemiecka. Tworzenie gett, głodzenie w tych gettach skupionych mieszkańców pochodzenia żydowskiego i Żydów, jeśli chodzi o Polskę, polskich Żydów, białoruskich, ukraińskich, litewskich Żydów, tych, którzy zamieszkiwali tereny II Rzeczypospolitej, tej dawnej, wieloetnicznej, wielowyznaniowej Rzeczypospolitej odrodzonej w 1918 r. Następnie z tych gett przewożono mieszkańców Polski, polskich Żydów, a także europejskich Żydów do obozów zagłady - przypomniałem.

 

Niezwykle szlachetni ludzie

 

Jest w tej historii niezwykłej, bo na tle strasznej zbrodni, strasznego nieszczęścia, jakie spotkało naród żydowski,

    

właśnie jasne światło nielicznych, którzy stanęli na czele ludzi dobrej woli, w sposób zorganizowany niosąc pomoc. Żyje jeszcze jeden z członków Rady Pomocy Żydom ˝Żegota˝ prof. Władysław Bartoszewski. To ostatni żyjący członek tej rady, ale żyją jeszcze nieliczni współpracownicy, a było ich na szczęście sporo, było ich wielu na terenach dawnej Rzeczypospolitej, tej przedwojennej, w tamtych granicach. I pamięć im, nieżyjącym, żyjącym, jesteśmy winni w sposób bezwzględny - podkreśliłem.

 

Życiorysy członków Rady Pomocy Żydom były wielokrotnie opisywane, przypominane, oczywiście

nigdy dość, jeśli chodzi o przypominanie tych niezwykle dzielnych ludzi, począwszy od Zofii Kossak-Szczuckiej, a skończywszy na wspomnianym przeze mnie prof. Władysławie Bartoszewskim. Chciałbym jednak, mówiąc o ˝Żegocie˝, uzasadniając projekt tej uchwały, która została przyjęta przez Komisję Kultury jednogłośnie, powiedzieć dwa słowa, dwa zdania o jednej z postaci, tak aby w skrócie, jakby symbolicznie na przykładzie tej postaci, o której dzisiaj może mało się pamięta, ująć w pewnym sensie jak w soczewce to, w jaki sposób dzielni Polacy i dzielne Polki działali wtedy, tej strasznej nocy okupacji hitlerowskiej, aby ratować tych skazanych z góry na zagładę przez okupanta hitlerowskiego - dodałem.

 

Anioł ze Lwowa

 

˝Żegota˝ utworzyła dwa regularnie działające, choć współpracowników miała rozsianych w całej Rzeczypospolitej, poza stolicą ośrodki w Krakowie i we Lwowie. We Lwowie oddział rady był o wiele bardziej istotny z tego względu, że we wschodniej Galicji, na terenach dawnych kresów Rzeczypospolitej, oczywiście było o wiele więcej mieszkańców żydowskich i potrzebna była pomoc na o wiele większą skalę. Na czele tego oddziału Rady Pomocy Żydom stanęła Laryssa Chomsowa, Władysława Chomsowa, która została potem nazwana aniołem ze Lwowa. Została nazwana aniołem ze Lwowa, ponieważ sama uratowała dziesiątki, jeśli nie setki - osobiście, nie tylko poprzez organizację - istnień ludzkich, przede wszystkim dzieci żydowskich. Jest lwowskim odpowiednikiem Ireny Sendlerowej, której dzieło, której bohaterstwo szczęśliwie jest dobrze znane dzięki przypomnieniu jej postaci przed kilku laty i opisaniu także poprzez chociażby dzieło filmowe. Laryssa Chomsowa po okupacji, po tych dzielnych latach walki 1943-1944, bo to były najtrudniejsze, najstraszliwsze lata, najtrudniejsze, jeśli chodzi o ratowanie szczególnie dzieci żydowskich, przebywała na emigracji, by w końcu na zaproszenie tych dzieci, które uratowała, zamieszkać w Izraelu. Tam jest pochowana i tak się składa, że odnaleziony, stąd też tak osobiście to wspominam, rękopis jej wspomnień, krótki, lakoniczny, bez opisu własnych zasług, pamiętnik odnaleziony przez moją redakcję, podziemnego pisma ˝Czas Kultury˝, był drukowany jeszcze w tym podziemnym czasie jako odnaleziony dokument tego pięknego życiorysu - oznajmiłem.

 

Uczcić pamięć sprawiedliwych

 

W imieniu sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu, rekomenduję posłom przyjęcie uchwały w 70. rocznicę powstania Rady Pomocy Żydom ˝Żegota˝, aby uczcić pamięć dzielnych działaczy tej organizacji, tej instytucji, która ma bardzo, bardzo wiele drzewek wśród sprawiedliwych, w Ogrodzie Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, bo wielu z tych, którzy działali w tej radzie, i współpracujących z tą radą, na to najzwyczajniej zasługiwało - konkludowałem.

 

Więcej: [druki nr 907 i 912, WIDEO].

 

 

 

 

 

Źródło,foto: sejm.gov.pl, klub.platforma.org

 

 

 

 

 


© 2010 - 2012 Rafał Grupiński

Realizacja: Trawka Studio